Česká centra, Czech Centres

Česká centra / Czech centres - logo

Program

Kalendarz

Aktualności

Galeria
wideo

Galeria

wideo

Video placehodler

W dniu 24 lutego 2012 przypada 100. rocznica urodzin Jiřígo Trnki, malarza, lalkarza, scenografa, rzeźbiarza oraz jednego z założycieli czeskiego filmu animowanego.

Jestem sceptyczny wobec idei, że istnieje specjalny rodzaj ilustracji, czy nawet sztuka dla dorosłych i dzieci. Dzieci mieszkające w tym samym świecie, co dorośli, nie rozumiem, dlaczego dla nich powinna być osobna sztuka”.

Jiří Trnka w twórczy sposób starał się wyrazić sztukę za pomocą wielu artystycznych środków wyrazu. Sam miał prawdopodobnie największe zamiłowanie do lalek i animacji. Mimo to największą popularność zyskał jako ilustrator książek dla dzieci, takich jak „Świetliki” (Broučci) Jana Karafiáta czy „Skarbczyk wierszy i bajek” (Špalíček veršů a pohádek), „Baśnie tysiąca i jednej nocy” i „Misa Kuleczka” (Míša Kulička) Františka Hrubína. W sumie zilustrował 60 baśni. Za ilustrujcie baśni Andersena na rok przed śmiercią otrzymał prestiżową nagrodę nazwaną nazwiskiem tego słynnego pisarza.

Jiří Trnka urodził się w 1912 roku w Pilźnie w rodzinie, która produkowała w domu zabawki i lalki. Ukończył studia na Akademii Sztuk Pięknych w Pradze (VŠUP). Istotne było dla niego spotkanie z prof. Josefem Skupą z teatru Lalek, z którym Trna współpracował. Po II wojnie światowej pracował z Herminą Týrlovą i Karlem Zemanem przy narodzinach studia filmowego Bratři v triku. Jeden z pierwszych filmów studia, Zvířátka a Petrovští, przyniósł Trnce w 1946 roku główną nagrodę na festiwalu w Cannes. A nowemu studiu światową popularność.
Rok później Trnka założył własne studio. Jego najbliższym współpracownikiem był wtedy Břetislav Pojar, kolejna legenda czeskiego filmu animowanego. W studiu Trnki powstało w latach `50 wiele filmów uwieńczonych sukcesem: Bajaja, Staré pověsti české czy Sen noci svatojánské i Ruka (1965), jednego z najbardziej znanych jego filmów przedstawiających władzę totalitarną.

Trnka z animacji lalkarskiej stworzył nowy rodzaj sztuki, który był specjalnością czeskiej powojennej kinematografii, a jego twórca stał na równi z innymi artystycznymi gatunkami.

Bohaterowie filmów Trnki są przeważnie nieme. Niż słowo mówione wolał muzykę, którą dla większości jego filmów skomponował kompozytor Václav Trojan. Trnka często przerabiał gotowe sceny, aby je dostosować do muzyki Trojana.
 
Jiří Trnka zmarł przedwcześnie, 30 grudnia 1969 roku, w wieku 57 lat niewydolności serca.